Wat is PTSS?

PTSS staat voor Posttraumatische Stressstoornis en kun je ontwikkelen na een traumatische ervaring. PTSS kun je herkennen door de herbeleving van de gebeurtenis via nachtmerries of flashbacks, overmatige alertheid waardoor je in een soort fight or flight-stand blijft staan of vermijding. De klachten kunnen zo erg worden, dat het je dagelijks leven belemmert.

PTSS in het vrouwenbrein

We hadden het er net al even over: mannen worden in de wetenschap beter onderzocht dan vrouwen. Dat blijkt dus ook uit het PTSS voorbeeld. En dat terwijl vrouwen twee keer vaker met PTSS te maken krijgen dan mannen. Deze kenniskloof viel hersenonderzoeker Sabrina van Heukelem op, toen ze zelf in de literatuur dook. “Ik deed onderzoek naar het trauma in mannetjesmuizen, maar ik vroeg me toen al af: ‘Waarom doen we dit niet in vrouwtjes?'”, vertelt ze. “Toen ik zag dat er niets bekend was, schrok ik best wel. Ik dacht: daar wil ik iets aan doen.”

▼ scroll verder ▼

Het gebrek aan onderzoek naar PTSS in het vrouwenbrein

In wetenschappelijk onderzoek wordt vaak de keuze gemaakt om op dieren te testen. Dit is omdat het natuurlijk niet altijd even ethisch is om op mensen te testen. Daarom wordt bij het onderzoek naar PTSS in het vrouwenbrein vrouwtjesmuizen gebruikt. En de kenniskloof tussen PTSS in het mannen– en vrouwenbrein is ontstaan, omdat wetenschappers jarenlang dachten dat vrouwtjesmuizen te ingewikkeld waren om te onderzoeken door hun hormooncyclus. Maar volgens Sabrina is dit onzin; zo is het verschil tussen mannen en vrouwen groter dan de hormooncyclus zou kunnen verklaren.

Onderzoek in het lab

Sabrina wil deze kenniskloof verminderen en doet daarom zelf onderzoek naar PTSS in het vrouwenbrein. Tijdens dit onderzoek wordt gekeken naar hoe vrouwtjesmuizen zich gedragen na een traumatische ervaring. De zwarte muis zit in een bak, met een zwart vrouwtje dat ze al kent. Daarna komt er ook een onbekende witte muis in de bak. Normaal zou de zwarte muis op de nieuwe muis afgaan, maar na een traumatische ervaring met een agressieve witte muis doet ze dit niet.

Vermijdingsgedrag

Sterker nog; de witte muis vermijdt ieder soort contact. Ook het contact met haar veilige soortgenoot. Wat we hier dus zien, is vertoning van vermijdingsgedrag. En dit is precies wat we ook opvallend vaak in menselijke vrouwen zien. “Je ziet bij vrouwen met PTSS dat ze alle sociaal gedrag vermijden en over het algemeen zo min mogelijk contact met andere mensen proberen te hebben”, legt Sabrina uit.

Einde aan de kenniskloof

Sabrina maakt stap voor stap een einde aan de kenniskloof tussen het mannen– en vrouwenbrein bij PTSS. Door het vrouwenbrein mee te nemen in dieronderzoek, hopen wetenschappers namelijk te ontdekken hoe PTSS bij vrouwen ontstaat. En daarmee dus ook hoe de stoornis beter behandeld kan worden.

Lees ook: Zorgwekkend: steeds meer psychische klachten onder jonge vrouwen