Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn: een therapeut die altijd tijd heeft, nooit oordeelt, en binnen enkele seconden antwoord geeft. Voor veel mensen is kunstmatige intelligente dat geworden. Therapie is voor sommigen onbetaalbaar, het is lastig te bereiken en het voelt een beetje confronterend. AI is daarentegen gratis, laagdrempelig en altijd en overal beschikbaar. Dat maakt het voor velen heel verleidelijk.
Mentale hulp van ChatGPT
Veel mensen gebruiken ChatGPT als ze zich somber of ongemotiveerd voelen. Het kan een kleine peptalk geven, en dat is soms precies de aanmoediging die mensen even nodig hebben. Daarbij weten veel mensen heel goed dat ze niet praten met een echt mens, maar dat maakt het juist wel een fijne optie. Er is namelijk geen oordeel of emotie, maar wel veel steun.
Uit onderzoek is gebleken dat meer dan de helft van de jongvolwassenen het prima vindt om met AI te praten in plaats van een menselijke therapeut. Een derde heeft dat zelfs al eens gedaan. We leven in een tijd waarin wachttijden voor psychologische hulp enorm zijn en blijven oplopen. Therapie wordt daarnaast vaak niet (helemaal) vergoed. Daardoor lijkt AI voor velen een realistische oplossing.
Waarom AI als therapeut niet zo slim is
Hoewel het een hele goede optie lijkt zijn, moet je hier wel goed voor oppassen. Psycholoog en onderzoeker Katy Cook noemt het namelijk een noodoplossing. Op de lange termijn kan het juist meer schade aandoen dan goeds. AI kan namelijk niet zo goed grenzen stellen, patronen doorbreken of een interventie doen als het misgaat. Zo zijn er helaas ook al voorbeelden van mensen die er, na maanden praten met AI, veel slechter aan toe zijn dan voor ze er aan begonnen.
Een goede therapeut durft je zo nu en dan ook tegen te spreken, stiltes te laten vallen of juist door te vragen. Dat ongemak zorgt er juist voor dat groei en herstel mogelijk is. Een AI-chatbot zegt daarentegen juist vaak wat je wil horen. Dat voelt even prettig, maar het kan op termijn juist je vermogen om echte relaties aan te gaan verzwakken.
Logische keuze
Toch begrijpen deskundigen dat mensen naar AI grijpen uit noodzaak. Een AI-robot oordeelt niet. We leven in een wereld waarin velen bang zijn om ‘te veel’ te zijn. Dan is het een verademing om te praten met iemand die niet oordeelt.
Maar, we moeten ons goed beseffen dat de oplossing nog altijd alleen bij mensen ligt. Gelukkig wordt er hard gewerkt aan oplossingen. Therapie hoort namelijk geen luxe te zijn. En echte hulp, hoe ongemakkelijk ook, blijft iets wat voor iedereen altijd beschikbaar moet zijn.
Lees ook: Pardon? ChatGPT raadt vrouwen een lager salaris aan dan mannen
Bekijk ook
