Op X plakt een man "Hij moet je binnenkort wat vertellen" onder een video van Julia en haar verloofde die samen aan het genieten zijn bij een Harry Styles-concert. Daarmee probeert de beste man te insinueren dat Julia's verloofde homo zou zijn. Toch is het vooral een klein, zielig theaterstuk over fragiele mannelijkheid: die paniek die ontstaat zodra een man iets doet dat niet in het script van andere mannen past. Want ben je dan echt homo als je als man naar een Harry Styles-concert gaat?
Ben je homo als je als man naar Harry Styles gaat?
Dat was in feite de boodschap van het bericht op X: een man die vrijwillig naar een concert van Harry Styles gaat, zal wel homo zijn. Alleen zegt die opmerking vooral iets over de man die hem plaatst. Wie homo zijn nog altijd gebruikt als een belediging (wees creatief, verzin wat nieuws), maakt van smaak een mannelijkheidstest. Als je niet eens naar een concert durft met muziek waar je van geniet, omdat je denkt dat de buitenwereld het vrouwelijk vindt, zegt dat iets over je eigen fragiele mannelijkheid.
Onderzoek van Hall en La France laat zien dat heteromannen in volledig mannelijke groepen vaker homofobe taal gebruiken. En meer bezig zijn met het bewaken van hun hetero-identiteit dan in gemengde groepen. Het gaat dus vaak niet over de man die wordt bespot, maar over de angst van de mannen die toekijken.
Mannelijkheid is een performance
In de video raakt Julia vervolgens de kern van het probleem. Voor veel mannen is mannelijkheid geen gevoel van zelfvertrouwen of een ontspannen verhouding tot zichzelf. Het is een optreden. Niet voor vrouwen of voor zichzelf, maar voor andere mannen.
Een man die bang is dat een Harry Styles-concert iets over zijn geaardheid zegt, laat zijn gedrag bepalen door hoe andere mannen hem zouden kunnen beoordelen. Hetzelfde geldt voor mannen die geen roze overhemd dragen of geen Barbiefilm kijken, omdat het “niet mannelijk” genoeg zou zijn. Dan wordt mannelijkheid geen identiteit meer, maar verplaatst het zich in materialisme en gedragingen.
De feministische filosoof Judith Butler beschreef gender al als iets dat mensen steeds opnieuw uitvoeren via gedrag en sociale verwachtingen. In deze context wordt mannelijkheid een rol. En die moet voortdurend bevestigd worden door de groep.
De mannelijkheid van de politie
Daar stopt het niet. Wie zijn eigen mannelijkheid als een performance beleeft, gaat vaak ook controleren hoe andere mannen zich gedragen. Dat zie je terug in online cultuur. Mannen rekenen elkaar af op kleding, muziek, emoties, hobby’s of zelfs de manier waarop ze lopen.
Socioloog Michael Kimmel beschrijft mannelijkheid als iets dat vaak wordt gevormd door de angst om status te verliezen tegenover andere mannen. Daardoor ontstaat een soort mannelijkheidspolitie: mannen die voortdurend bewaken wat wel en niet binnen de norm valt.
Het ironische is dat dit gedrag meestal wordt verkocht als kracht, terwijl het juist onzekerheid verraadt en dus de mannelijke fragiliteit toont. Wie volledig op zijn gemak is met zichzelf, hoeft geen dossier aan te leggen over het concertbezoek van een vreemde.
Wie oogt hier onzeker?
Kies wie zelfverzekerder overkomt: de man die tussen duizenden vrouwen naar Harry Styles gaat en staat te zingen zonder zich druk te maken over wat iemand daarvan vindt? Of de man die video’s van vreemden opslaat en analyseert om te bepalen of hun gedrag wel mannelijk genoeg is? Het gaat hier om de vrijheid om dingen leuk te vinden zonder dat een jury van onbekende mannen daar een oordeel over velt.
De echte onthulling van fragiele mannelijkheid
Als er in dit verhaal al iemand iets moet opbiechten, dan waarschijnlijk niet de verloofde. De echte onthulling is dat een deel van onze cultuur nog steeds denkt dat mannelijkheid zo kwetsbaar is dat één concert of één kledingstuk haar kan vernietigen. Wat een mietje ben je dan wel niet? Kortom, fragiele mannelijkheid draait niet om dat mannen afwijken van de norm, maar dat anderen daar zo nerveus van kunnen worden. Voor alle mannen die daarmee zitten heb ik één advies: ga naar buiten, and touch some grass! Je hebt het duidelijk nodig.
Lees ook: Inside The Manosphere: hoe vrouwenhaat verkocht wordt als mannelijkheid
Bekijk ook
