I am Jane Doe: dít moet je weten over deze online protestbeweging
Heb je de virale video's met 'I am Jane Doe' gezien op sociale media? Dit is een beweging om de identiteit van een vermeend slachtoffer van groepsverkrachting te beschermen, die het pseudoniem 'Jane Doe' gebruikt. Zij werd gedrogeerd en misbruikt door zeven mannen van de Amerikaanse universiteit Cornell. In september heeft ze een zaak aangespannen en duizenden mensen komen online op voor haar anonimiteit.
De Cornell-zaak
In oktober 2024 werd een jonge studente naar eigen zeggen slachtoffer van een groepsverkrachting door zeven leden van studentenvereniging Chi Phi. Ze was toen twintig jaar en onder invloed van alcohol en ketamine. Hierdoor kon ze fysiek en mentaal geen weerstand bieden of consent geven. Er werd een bericht gedeeld in een appgroep met de tekst ‘free pussy‘, waarmee de jonge vrouw aangeboden werd voor ‘gratis seks’. Ze zegt dat ze vervolgens gedwongen is om meer ketamine te nemen.
Uiteindelijk werd ze door zeven mannelijke medestudenten misbruikt. Juridisch gezien is seks met iemand die zwaar onder invloed is van middelen zoals ketamine per definitie verkrachting, omdat diegene geen toestemming kan geven.
Aangifte en een straf van niets
De vrouw deed een melding bij de universiteit Cornell. Na een onderzoek moesten twee dispuutleden de universiteit verlaten. De vijf anderen mochten na een tijdelijke schorsing en het schrijven van een essay terugkomen. Er was geen verdere vervolging.
Pas toen de vrouw afgelopen september een civiele zaak aanspande tegen de universiteit en de daders, kwam de omvang van de situatie naar buiten. Er is veel kritiek aan de universiteit en de identiteiten van de zeven mannen zijn bekend. De zaak is ondertussen heropend.
De online beweging I am Jane Doe
Omdat de vrouw haar identiteit onbekend wil houden, noemt ze zichzelf Jane Doe, een soort alias voor iemand die onbekend is, meestal gebruikt als een lijk nog niet geïdentificeerd is. Maar de zaak krijgt veel media-aandacht, en hierdoor probeerden mensen online de vrouw achter de naam Jane Doe te identificeren. Toen gebeurde er iets bijzonders. Op sociale media gingen andere vrouwen video’s maken waarin ze claimen dat zij Jane Doe zijn.
Door massaal deze naam over te nemen, raken zoekalgoritmes in de war door alle tegenstrijdige informatie. Daardoor is het echte slachtoffer veel moeilijker te identificeren en kan zij anoniem blijven. Deze beweging bestaat ondertussen uit duizenden video’s op TikTok en Instagram van vrouwen over de hele wereld. De boodschap van deze collectieve stem is simpel en scherp:
Wij zijn allemaal Jane Doe, totdat niemand het meer hoeft te zijn.
Verdediging
Online spreken de vrouwen die posten met I am Jane Doe zich uit over geweld dat zij hebben meegemaakt en de angst om erover te praten. Dit legt opnieuw het patroon bloot dat we kennen uit de beweging #MeToo in 2017: slachtoffers worden weggestopt, terwijl de daders hun ‘goede naam’ kunnen beschermen. #MeToo draaide voornamelijk om het zichtbaar maken van seksueel geweld, maar de beweging rondom Jane Doe gaat een stap verder. Het is niet alleen steun, maar ook een verdedigingstechniek – en wij vinden persoonlijk dat de vrouwen online dat ontzettend sterk hebben aangepakt.
Lees ook: Zó gaat het met actrice Eva van de Wijdeven na zware periode: ‘Vandaag gezien in winkel’
Bekijk ook
