Maat 8, 12 of gewoon M? Dit is waarom kledingmaten altijd verschillen
Je past een jeans in maat 38 en hij zit perfect. Een weekje later trek je bij een ander merk óók een 38 aan en krijg je hem niet eens over je dijen. In weer een andere winkel blijk je ineens een maatje 42 te zijn. En ergens daartussenin hangt ook nog een mysterieus label met 'M'. We kunnen je geruststellen: het ligt niet aan jouw lichaam. Wij zochten voor je uit hoe het nu eigenlijk kan dat kledingmaten altijd verschillen.
Waarom kledingmaten altijd verschillen
Het feit dat kledingmaten altijd verschillen, is een onderwerp dat veel mensen dieper raakt dan ze willen toegeven. We denken namelijk al snel dat het aan onszelf ligt. Had ik dat taartje op die verjaardag afgelopen weekend moeten laten staan? Had ik toch nog een extra keer naar de sportschool moeten gaan? Het antwoord op die vragen is nee; zelfs al had je die dingen gedaan, had dat geen verschil gemaakt. Het ligt namelijk aan de modemerken zelf die geen universele maatvoering aanhouden. Maar nu is de vraag: waarom doen ze dat niet?
Het korte antwoord is nogal tja, nuchter? “Ze hoeven dat niet te doen”, legt Leila Kelleher, directeur van het Size Inclusion in Fashion Lab, uit aan Huffpost.
Het langere antwoord ligt toch iets ingewikkelder dan dat. Merken baseren hun maattabellen op hun beoogde klant. Een merk dat zich richt op twintigers gebruikt andere proporties dan een label dat vijftigers aanspreekt. Een merk dat verkoopt in de VS hanteert andere data dan een merk dat primair actief is in Azië. Zelfs binnen één bedrijf kan een maat verschillen per land. Zo is bijvoorbeeld een maat 6 bij Gap in de VS niet automatisch dezelfde maat 6 bij Gap in Kazachstan.
De mythe van het ‘gemiddelde lichaam’
Je zou denken dat merken gewoon een gemiddelde nemen en klaar zijn. Helaas werkt het dus niet zo.
Cultureel historicus wijst in gesprek met Huffpost op een bijzonder voorbeeld. In 1952 wilde de Amerikaanse luchtmacht de perfecte vliegtuigstoel ontwerpen. Ze maten 4.000 piloten op, berekenden het gemiddelde en produceerden een zogenaamd universele stoel. Het resultaat was naja… wel wat teleurstellend. Want zo bleek dat niemand erin paste.
Alison Hoenes, patroonmaker voor slow fashion-merken, zegt daarover tegen Huffpost: “Of het nu een bewuste keuze is of niet, we kunnen niet iedereen in één enkel kledingstuk laten passen.” Dat geldt dus ook voor jouw favoriete blazer of broek.
Het systeem was vanaf het begin al scheef
Standaardmaattabellen verschenen voor het eerst in de jaren veertig. De data waarop ze gebaseerd waren, was beperkt en weinig representatief. Een onderzoek uit 1939 mat namelijk vooral witte vrouwen uit lagere sociaaleconomische klassen. En er werd destijds geen rekening gehouden met hoe lichamen veranderen door de jaren heen. Maar de latere standaarden bouwden zich wel voort op diezelfde data…
“Ze zijn niet representatief voor lichamen”, zegt Kelleher tegen Huffpost. “Modemensen praten over lichamen op een heel abstracte manier, alsof ze niet aan een persoon vastzitten. Het is best vreemd.”
Dat gevoel herkennen we allemaal. Alsof jij je moet aanpassen aan de maat, in plaats van andersom…
Vanity sizing: de psychologische mindf*ck
Alsof het nog niet ingewikkeld genoeg was, is er ook nog vanity sizing. Dat is het fenomeen waarbij kleding een kleiner maatlabel krijgt dan de daadwerkelijke afmetingen. Veel mensen voelen zich stiekem beter wanneer ze in een kleinere maat passen dan verwacht. Die dopaminehit is geen toeval, het is gewoon weer een marketingstrategie waar we allemaal intrappen…
“Het idee dat het kunnen behouden van een bepaalde lichaamsvorm ons tot een beter persoon maakt, negeert volledig genetica en een heleboel factoren (zoals botstructuur) waar we geen controle over hebben”, vertelt Hackett aan Huffpost
Ondertussen is wat in de VS als ‘plussize’ wordt bestempeld, statistisch gezien gewoon gemiddeld. Studies tonen aan dat de gemiddelde Amerikaanse vrouw maat 14 tot 18 draagt. Toch blijft het modebeeld grotendeels gebaseerd op maatje 2-modellen. En dat verschil creëert een stille spanning tussen de realiteit en de runway.
Maat is niet hetzelfde als pasvorm
En we kunnen het zelfs nog een stapje ingewikkelder maken omtrent het feit dat kledingmaten altijd verschillen. Twee mensen met exact dezelfde lichaamsmaten kunnen verschillende kledingmaten prefereren. De een houdt van oversized. De ander van strak.
“Er is geen duidelijk antwoord op wat een goede pasvorm is”, zegt Hoenes hierover tegen Huffpost
De industrie zou volgens haar beter kunnen werken door eerst te bepalen voor wie ze ontwerpen en vervolgens echte mensen, geen standaardmodellen, te observeren in hun kleding. De modeopleiding leert ontwerpers echter vaak denken in illustraties van extreem lange, slanke figuren. Die default sijpelt door in patronen, software en uiteindelijk zo ook in jouw winkelmandje.
Wat kan je zelf doen
Allereerst: meet jezelf op. Ken je borst-, taille- en heupomtrek. Weet of je een korte of lange torso hebt. Dit gaat je al een heel eind op weg helpen met het vinden van de juiste maat.
Daarnaast mogen merken transparanter zijn. Alleen borst, taille en heup is vaak niet genoeg. Een bicepsomtrek, dijmaat en schouderbreedte zouden geen overbodige luxe zijn.
Platforms zoals True Fit proberen met data en AI betere maatadviezen te geven. Ze analyseren retourredenen en aankoopgedrag om voorspellingen te verbeteren. Daarom krijg je bij retourneren soms vragen als: zat het te strak of te los?
Afscheid nemen van ‘jouw maat’
Misschien is de grootste bevrijding in de kwestie waarom kledingmaten altijd verschillen wel dit: aannemen dat je eigenlijk gewoon geen vaste maat hebt. Je hebt een lichaam dat verandert, beweegt en leeft.
De industrie is gebouwd op gemiddelden die niemand écht representeren. Want wij allemaal zijn niet ‘gemiddeld’. Dus de volgende keer dat je in drie verschillende maten het pashokje inloopt, onthoud dan dit: het cijfer zegt niets over je waarde. Het zegt alleen iets over hoe dat specifieke merk ooit besloot te knippen en te labelen.
Lees ook: Shoppen maar! Dít zijn de beste winkelstraten in Nederland volgens onderzoek