Vrouwen steken nog altijd opvallend veel tijd en geld in hun uiterlijk, alsof zelfzorg inmiddels deels een verplichte performance is geworden. Het wordt onder vrijheid, empowerment en persoonlijke keuze geklassificeerd. Maar wat als je voor een groot deel van die keuzes nog steeds beïnvloed wordt zonder dat je het doorhebt? Déze ontdekkingen over feminisme zouden iedereen moeten leren voor hun veertigste
Feminisme draait om ruimte
De eerste les die je moet leren over feminisme voor je veertigste is dat het een groot misverstand is dat het alleen zou gaan over vrouwenrechten. Natuurlijk gaat het over vrouwen, maar uiteindelijk gaat het over iets veel groters en fundamentelers: de mogelijkheid om als mens te kunnen bestaan zonder dat je geslacht al vooraf bepaalt wat je hoort te willen of te zijn. Feminisme vraagt om een samenleving waarin minder mensen worden ingeperkt door verwachtingen die ooit als normaal zijn verkocht. En feminisme begint eigenlijk al simpeler dan je denkt.
Wanneer een vrouw carrière maakt zonder zich daarvoor te verontschuldigen, is dat feminisme. Wanneer een man thuisblijft bij de kinderen zonder meteen als mislukkeling te worden weggezet, is dat ook feminisme. Het leven is al ingewikkeld genoeg zonder dat iedereen ook nog eens een rol moet spelen die nooit zelf is gekozen. Onderzoek van de Amerikaanse sociologe Alice Eagly laat zien dat veel eigenschappen die wij als mannelijk of vrouwelijk beschouwen, in werkelijkheid vooral aangeleerd en sociaal versterkt zijn. Wat we ‘natuurlijk’ noemen, is jarenlang herhaald gedrag.
De schoonheidsindustrie verdient grof aan onze onzekerheid
Voordat je allemaal crèmes koopt die je zogenaamd beloven voor eeuwig jong te blijven, is het belangrijk om voor je veertigste te leren dat de schoonheidsmerken stuk voor stuk profiteren van de opgelegde waarde om er jong uit te zien. In campagnes komt het over alsof je jezelf er zelfverzekerder en sterker door gaat voelen. Ze zijn gericht op de empowerment van de vrouw. Maar waarom kan een vrouw volgens hen dan alleen sterk staan zonder rimpels?
Sociale media spelen daarin een hoofdrol. Jonge meisjes krijgen huidroutines aangesmeerd voordat ze überhaupt serieus met puistjes te maken hebben gehad. Botox wordt door influencers verkocht als onderhoud, die er ook nog over liegen geen cosmetische ingrepen te hebben gehad.
Dat betekent niet dat vrouwen die crèmepjes of cosmetische ingrepen kiezen iets verkeerd doen. Het is alleen opvallend dat zoveel vrouwen dezelfde kant op worden geduwd. De schoonheidsindustrie is niet geïnteresseerd in jouw vrijheid. Zij is geïnteresseerd in afhankelijkheid. Hoe meer je denkt dat je iets moet corrigeren of verbeteren, hoe beter die machine draait.
Vrouwelijkheid is geen natuurwet
Judith Butler schreef in haar boek Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity dat gender geen vaststaand gegeven is, maar iets wat we dagelijks uitvoeren en herhalen. Het wordt voortdurend gevormd door beloning, goedkeuring en afwijzing. Wie lief, verzorgd, beheerst en bescheiden overkomt, krijgt applaus. Wie luid is, ambitieus, scherp of confronterend, krijgt sneller weerstand. Een vrouw moet tegelijk te veel en niet genoeg zijn. Het systeem spreekt zichzelf graag tegen zolang het vrouwen klein houdt.
Veel vrouwen herkennen dat instinctief. Ze weten wanneer ze zachter moeten praten in een vergadering of wanneer ze hun mening moeten inpakken in complimenten, omdat ze anders geschetst worden als de harde, boze vrouw. Dat iets werkt, betekent niet automatisch dat het ook eerlijk is.
Feminisme gaat niet over vrouwen aan de top
Een andere belangrijke les die je over feminisme moet leren voor je veertigste, is dat feminisme niet draait om het vervangen van mannen aan de knoppen door vrouwen die vervolgens precies hetzelfde gaan doen. Een vrouw in een machtige positie is op zichzelf geen feministische overwinning als het systeem dat haar daar bracht nog steeds draait op uitputting, hiërarchie, dominantie en uitsluiting.
Meer vrouwelijke CEO’s staat mooi voor de statistiek. Maar als die bedrijven nog steeds een werkcultuur promoten waarin mensen opgebrand raken en kinderen nauwelijks gezien worden, dan schuift er inhoudelijk weinig op. Feminisme draait om hoe de macht eruitziet en dat die indeling moet veranderen.
De meest radicale feministische daad is blijven twijfelen
Tot slot moet je voor je veertigste over feminisme leren dat het nooit eindigt, want het is een denkbeweging. Feminisme vraagt om vrouwen die durven onderzoeken waarom ze zich schuldig voelen, waarom bepaalde verlangens zo vanzelfsprekend lijken en waarom sommige verwachtingen nog steeds als normaal worden verkocht. Het is de twijfel die ruimte schept voor verandering.
Onderzoekers van onder meer Cambridge beschrijven feministisch bewustzijn als iets dynamisch: geen identiteit, maar een manier van kijken die je dwingt om systemen en aannames kritisch te blijven bevragen. Feminisme is geen trend en zeker geen esthetisch filter. Het is een manier van denken die steeds opnieuw vraagt wie er profiteert van wat wij normaal zijn gaan vinden.
De les over feminisme valt pas na je veertigste
Het mooiste aan leren over feminisme is dat je ontdekt hoe weinig het uiteindelijk over mannen gaat. Het gaat over systemen, macht en zichtbaarheid. Kortom, het gaat over vrijheid begrijpen als iets anders dan onbeperkte keuze. Vrijheid betekent dat de keuzes die je maakt, echt van jou zijn.
Lees ook: Liefde bewust decentraliseren: dít is waarom vrouwen stoppen met relaties
Bron: Medium
Bekijk ook
