Looksmaxxing: waarom is het bij mannen zorgelijk maar bij vrouwen normaal
De ophef over looksmaxxing is opmerkelijk selectief. Nu jongens via TikTok en Instagram worden meegezogen in een cultuur van uiterlijke optimalisatie, spreekt de media over een 'gevaarlijke wereld', alsof we hier iets compleet nieuws zien ontstaan. Maar het idee dat je je zelfvertrouwen kunt opkrikken door je uiterlijk te maximaliseren, bestaat al veel langer dan deze term. De enige echte verandering is dat we het nu ineens vooral bij jongens problematisch vinden.
Looksmaxxing
Looksmaxxing draait om het zo ver mogelijk opschroeven van je uiterlijk. Met alles wat daar volgens de online logica bij hoort: skincare-routines, training, supplementen, fillers, injecties. En in de extremere hoek zelfs botvervorming en zelf toegebrachte schade.
Onzekere jongens belanden hierin via algoritmes van steeds extremere content, waarbij het beloofde resultaat altijd nét buiten bereik blijft. Dat mechanisme is zorgelijk, maar het is vooral herkenbaar. Het is hetzelfde hamsterwiel waarin vrouwen al jaren draaien, alleen kregen zij daar veel minder alarmistische taal overheen gegooid.
Dubbele standaard
De verontwaardiging klinkt extra hol, omdat vrouwen al decennialang aan sociaal geaccepteerde looksmaxxing doen. Naaldhakken, waist trainers, Ozempic en afslankpillen zijn allemaal vormen van uiterlijke optimalisatie met duidelijke gezondheidsrisico’s. De schoen is alleen aan een andere voet getrokken: bij vrouwen heet het mode, discipline of ‘jezelf goed verzorgen’, terwijl bij mannen opeens wordt gesproken over een verontrustende trend. Die framing is een gevolg van hardnekkige gendernormen die pijn bij vrouwen normaliseren en hetzelfde gedrag bij mannen als afwijkend neerzetten. Een vergelijkbare discussie is dat de vrouwenpil om te voorkomen dat je zwanger raakt als normaal beschouwd wordt, maar zodra er een mannenpil wordt genoemd, ontstaat er heisa.
Winstgevend belang
Daarnaast verdient de schaal van de ophef nuance. De wereldwijde esthetische industrie is gigantisch: ISAPS meldde voor 2023 bijna 34,9 miljoen cosmetische procedures wereldwijd. Het grootste gedeelte is daarvan op vrouwen uitgevoerd. Het is dus een miljardenindustrie die al jaren op vrouwen draait.
SKIMS verkoopt bijvoorbeeld gewoon waist trainers, terwijl zulke producten de essentie van looksmaxxing zijn. De volwassen versie van looksmaxxing voor vrouwen ligt dus al lang in de winkel, netjes verpakt en volledig genormaliseerd.
Zorgen over looksmaxxing zijn terecht
Dat looksmaxxing schadelijk kan zijn, staat buiten kijf. De Amerikaanse Surgeon General waarschuwt dat sociale media jongeren vaak slechter laten voelen over zichzelf. Bovendien melden zij dat 46 procent van de 13- tot 17-jarigen zegt dat sociale media hun lichaamsbeeld verslechteren. Daarnaast is er geadviseerd om sociale vergelijking, juist rond uiterlijk, actief te beperken. Dus ja, de zorg is terecht. Alleen hoort die zorg niet te stoppen bij jongens met bone smashing-video’s of peptidepraatjes. Hetzelfde patroon zie je al jaren bij meisjes die denken dat hun waardigheid in hun tailleomvang zit.
Hoe gevaarlijk ‘beauty normal’ kan worden
Neem bijvoorbeeld liposuctie. Die ingreep is al jaren ingebakken in de vrouwelijke schoonheidsindustrie. Het is gepresenteerd als een logische of ‘praktische’ manier om het lichaam te vormen. Maar liposuctie is geen onschuldige schoonheidsbehandeling: ISAPS noemt het de meest uitgevoerde chirurgische ingreep bij vrouwen. Terwijl onderzoek uit de medische literatuur laat zien dat er serieuze complicaties en zelfs sterfte aan verbonden zijn. Een studie naar de mortaliteit in de late jaren negentig schat het op ongeveer 1 op 5.000 procedures. Latere analyses laten zien dat liposuctie nog altijd een belangrijke rol speelt in cosmetische sterftecijfers. Dat vrouwen dit massaal ondergaan, maakt het niet minder extreem. Het maakt vooral zichtbaar hoe selectief we zijn in wat we als ‘normaal’ of ‘gevaarlijk’ bestempelen.
Ideologie
Het echte probleem heet niet looksmaxxing. Het echte probleem is een cultuur die mensen leert dat hun uiterlijk nooit af is en dat tekortschieten oplosbaar lijkt via steeds radicalere ingrepen. Jongens zijn nu zichtbaar in beeld, en dat is goed om serieus te nemen. Maar wie alleen schrik heeft van de jongenskant en niet van de al jaren vrouwelijke normcultuur, kijkt half weg. Dan voer je geen debat over schoonheid, maar over wie het recht heeft om eraan kapot te gaan.
Bron: NRC
Bekijk ook
