Iedereen kent de term postpartum depressie, maar postpartum angst blijft stil op de achtergrond hangen. Terwijl internationale onderzoeken aantonen dat ongeveer 1 op de 5 moeders angstklachten ontwikkelt in het eerste jaar na de bevalling. Het gaat om serieuze mentale klachten die het dagelijks leven compleet kunnen overnemen. Maar wat houden die angstklachten bij moeders dan in en hoe kom je er vanaf?
Wanneer normale zorgen omslaan in angst
Iedere ouder maakt zich bijna wel constant zorgen om zijn kinderen. Je checkt of je baby nog ademt en denkt na over risico’s waar je vroeger nooit bij stilstond. Psycholoog Dorien Yassa legt uit dat angstklachten bij moeders een normale beschermingsreactie zijn. Alleen ontstaat er een probleem wanneer die angst constant aanwezig blijft en het dagelijks functioneren overneemt.
Bij een angststoornis krijgen vrouwen vaak last van hartkloppingen, paniek, slapeloosheid en eindeloze rampscenario’s. Sommige moeders vermijden autorijden, drukke plekken of zelfs het alleen zijn met hun baby. Het brein is dan te vergelijken met een alarmsysteem zonder uitknop.
Het moederbrein krijgt een herbedrading
Wetenschappers noemen de overgang naar het moederschap ook wel matrescentie. Tijdens deze periode veranderen hormonen én hersenstructuren. Het lichaam probeert een moeder extra alert te maken, zodat ze haar kind kan beschermen. Alleen kan die verhoogde waakzaamheid doorslaan in moeders angstklachten.
Daarnaast dalen hormonen zoals oestrogeen en progesteron vlak na de bevalling extreem snel. Tegelijk draait een moeder vaak wekenlang op gebroken nachten en constante prikkels. Het is geen wonder dat het zenuwstelsel op een gegeven moment denkt dat zelfs een vallende speen levensgevaar betekent.
Intrusieve gedachten betekenen niet dat je gek bent
Veel moeders schrikken van hun eigen gedachten na de bevalling. Gedachten als: wat als ik van de trap val met de baby? Of: wat als ik per ongeluk iets verkeerd doe? Dat noemen psychologen intrusieve gedachten. Ze voelen heftig, maar betekenen meestal niet dat iemand haar kind daadwerkelijk kwaad doet. Je kan het vergelijken met je intrusive thoughts dat je soms gewoon echt wil zeggen hoe oliedom iemand op werk is, maar het uit beleefdheid (en angst voor HR) toch maar niet doet.
Onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen laat zien dat intrusies juist vaak voortkomen uit een groot verantwoordelijkheidsgevoel en verhoogde angst. Het probleem ontstaat wanneer vrouwen zich gaan schamen en zwijgen over die gedachten. Dat ontstaat doordat moeders het idee hebben dat je met een baby alleen maar dolgelukkig mag zijn. Maar je mag je echt wel even kut voelen als je weer een lucht uit zijn strontluier ruikt.
Waarom verbergen moeders hun angstklachten?
Angstklachten bij moeders blijven vaak onzichtbaar, omdat veel vrouwen denken dat het erbij hoort. De druk om een ‘goede moeder’ te zijn speelt daarin een grote rol. Wie toegeeft dat ze paniekaanvallen heeft of zich constant angstig voelt, krijgt al snel het gevoel tekort te schieten.
Daarbovenop raken oude patronen vaak opnieuw geactiveerd. Vrouwen die vroeger leerden om alles onder controle te houden of altijd sterk te blijven, ervaren het moederschap vaak als een mentale aardverschuiving. Een baby is dus het kantelpunt dat je wat moet gaan doen aan alle onverwerkte emoties uit je jeugd. Want die wil je niet projecteren op je kind.
Angst na de bevalling is behandelbaar
Gelukkig zijn er effectieve behandelingen voor postpartum angst. Cognitieve gedragstherapie helpt bij het doorbreken van angstgedachten en vermijdingsgedrag. EMDR wordt vaak ingezet na een traumatische bevalling. Daarnaast kunnen therapievormen zoals ACT en schematherapie helpen om beter om te gaan met perfectionisme, controleverlies en schuldgevoelens.
In ernstige gevallen kan medicatie ondersteuning bieden, altijd in overleg met een arts of psychiater. Experts benadrukken vooral dat vrouwen niet te lang moeten blijven rondlopen met hun klachten, omdat het dan moeilijker behandelbaar wordt.
De impact van angstklachten bij moeders
Onbehandelde angstklachten hebben ook invloed op relaties, hechting en het gezinsleven. Onderzoekers zien dat chronische stress en angst kunnen zorgen voor emotionele afstand, overbescherming of sociale isolatie.
Daarom groeit internationaal de aandacht voor mentale gezondheid rondom zwangerschap en bevalling. Niet alleen postpartum depressie komt steeds meer aan het licht, maar ook angstklachten worden meer besproken Want hoe mooi moederschap ook kan zijn, het blijft een levensverandering waar iedereen anders op reageert.
@paulienpetra PANIEk aanvallen en angst!!! om te janken is het! even wat uitleg meid❤️ helpt! #foryoupage #viraal #foryou #mentalhealth #mom ♬ origineel geluid – paulienpetra
Lees ook: Leslie uit Echte Gooische Moeders is eerlijk over postnatale depressie
Bron: How About Mom
Bekijk ook
