Misschien komt het je wel bekend voor: je ligt eindelijk in bed, bent heel moe en klaar om te slapen. Toch besluit je brein ineens om dat voorlopig nog even niet te doen. Je gedachten maken overuren en ondertussen zie je de tijd langzaam wegtikken. Dat heeft alles te maken met sleep latency, en wij leggen je uit wat dat betekent.
Wat is sleep latency?
Sleep latency houdt eigenlijk ‘de tijd die het duurt voordat je in slaap valt nadat je in bed bent gaan liggen’ in. Volgens slaapexperts ligt een gemiddelde slaaplatentie meestal tussen de tien en twintig minuten. Dat betekent overigens niet dat er meteen iets mis is als je daar soms een beetje boven zit. Hoe snel je in slaap valt, zegt namelijk niet alles. Mensen die binnen twee minuten weg zijn, zijn juist soms extreem vermoeid. Het draait uiteindelijk meer om hoe uitgerust je je voelt overdag en of je slaapritme consistent is.
Waarom val je soms moeilijk in slaap?
Er zijn veel dingen die invloed hebben op hoe snel je hersenen eindelijk besluiten te gaan slapen. Stress is vaak het grootste probleem. Zodra je gespannen bent, maakt je lichaam stresshormonen aan, waardoor je brein alert blijft. Je brein heeft het idee dat je op het punt staat om een levensgevaarlijke situatie te moeten overleven in plaats van lekker te slapen.
Verder zijn er nog een aantal factoren die een grote rol spelen in hoe snel je in slaap valt. Denk bijvoorbeeld aan het doomscrollen op sociale media als Instagram en TikTok, te laat op de dag cafeïne drinken, laat sporten of powernappen aan het einde van de middag. Veel mensen combineren bovenstaande factoren tegenwoordig net even te vaak…
Je bed kan onbewust een stressplek worden
Het vervelende aan niet meteen in slaap vallen, is de frustratie die er na een tijdje bij komt kijken. Volgens slaapexperts kan langdurig wakker liggen ervoor zorgen dat je hersenen je bed langzaam gaan associëren met stress in plaats van ontspanning. Dat wil je natuurlijk absoluut niet, want dat maakt de situatie nog moeilijker. Hoe vaker dit gebeurt, hoe moeilijker het wordt om snel in slaap te vallen. Je belandt ongewild in een soort vicieuze cirkel.
Hoe verbeter je je sleep latency?
Helaas is er geen magische oplossing voor dit probleem. Toch kunnen kleine gewoontes al het verschil maken. Bijvoorbeeld door een aantal dingen heel anders aan te pakken. Zo raden experts aan om iedere dag op dezelfde tijd naar bed te gaan, geen cafeïne meer te drinken in de avond, genoeg te bewegen overdag en een rustige avondroutine te creëren voor jezelf.
Daarnaast is het nodig dat je de frustratie ook langzaam gaat loslaten. Dat is heel moeilijk, omdat je geneigd bent te gaan woelen. Daar wordt alleen niemand beter van. Zet de klok op je nachtkastje dus even andersom en laat de obsessie met de tijd een beetje los. Probeer rustig te liggen met je ogen dicht en sta niet steeds stil bij het feit dat slapen niet lukt. Dan zal je vanzelf merken dat je wegvalt.
Wanneer moet je je zorgen maken?
Af en toe slecht slapen is eigenlijk heel normaal. Zeker tijdens stressvolle periodes kan het echt wel eens gebeuren en hoef je je niet meteen zorgen te maken. Zodra het structureel meer dan een uur duurt voordat je in slaap valt én je overdag moe, prikkelbaar of uitgeput blijft, kan het toch slim zijn om hulp in te schakelen van een professional.
Slaap is gewoon heel belangrijk voor je hele lichaam. Het geeft je de mogelijkheid om te herstellen en heeft op veel dingen invloed. Denk bijvoorbeeld aan je hormonen, je humeur, energie, je mentale gezondheid en concentratie. Merk je dus dat je tijd in dromenland tekortkomt? Trek dan zeker aan de bel, want slapen is het echt waard.
Lees ook: Slapend knap worden? Slapen doen we niet meer alleen om uit te rusten
Bron: Cleveland Clinic
Bekijk ook
