Vergeetachtig? Dit is waarom je daar volgens de wetenschap niets aan kan doen
Je loopt vol goede moed naar de slaapkamer, staart verdwaasd naar je kledingkast en denkt: wat kwam ik hier in hemelsnaam ook alweer doen? Geen paniek, je bent absoluut niet de enige en je geheugen laat je niet zomaar in de steek. Volgens wetenschappers is er namelijk een heel logische verklaring voor deze plotse black-outs: het zogeheten Doorway Effect.
Vergeetachtigheid
Iedereen heeft het wel eens meegemaakt: je wilt iets halen uit een andere kamer, maar zodra je binnenloopt, vergeet je spontaan wat je daar kwam doen. Vervolgens loop je terug naar de ruimte waar je vandaan kwam, en ineens springt het weer in je gedachten dat je een lepel voor je yoghurt wilde pakken. Het is gek hoe dit werkt, maar volgens de wetenschap zit er écht een verklaring achter…
Het Doorway Effect
Dit fenomeen heet namelijk het Doorway Effect. Onderzoekers ontdekten dit fenomeen door studenten zowel in een virtueel spel als in het echte leven door een gebouw te laten lopen om spullen te verzamelen. Wat bleek? Zodra de deelnemers door een deuropening stapten, vergaten ze opvallend vaak waarmee ze bezig waren. Bleven ze in dezelfde ruimte, dan bleef hun herinnering vlijmscherp.
Je brein ziet een kozijn of drempel letterlijk als een cut-off point. Zodra je een nieuwe kamer binnenloopt, wist je brein als het ware het werkgeheugen om ruimte te maken voor nieuwe informatie. Ontzettend efficiënt van je hersenen, maar vrij irritant als jij gewoon je lippenbalsem zocht.
In de psychologie staat het Doorway Effect ook wel bekend als het creëren van een event boundary (een gebeurtenisgrens). Onze hersenen verwerken informatie niet in één lange, stroom, maar delen ons dagelijks leven op in overzichtelijke hoofdstukken. Een deuropening activeert letterlijk een verversingsknop: je werkgeheugen wordt op ‘leeg’ gezet om direct ruimte te maken voor nieuwe prikkels in de volgende omgeving.
Mentale deuren en het ex-effect
Het fascinerende is dat dit effect niet alleen werkt bij fysieke deuren, maar ook mentaal. Onze herinneringen liggen opgeslagen in een soort ‘associatiewebben’. Wanneer je de deur achter een bepaalde periode – of een ex-lover – definitief dichttrekt, slaat je brein die herinneringen op in dat specifieke mentale vertrek.
Wandel je later weer door de straat van je ex of bezoek je jullie oude stamkroeg? Dan stap je mentaal die oude ‘kamer’ weer binnen. Binnen een seconde komen al die herinneringen bovendrijven die je eigenlijk lang en breed vergeten was.
Kun je er iets aan doen dat je soms doelloos in de keuken staat? Vrij weinig. Je brein probeert je simpelweg te beschermen tegen een overload aan prikkels. De volgende keer dat je niet meer weet waarom je de gang op liep, kun je jezelf dus gerust vrijpleiten: je bent niet chaotisch, je hersenen doen gewoon heel efficiënt hun werk!
Bron: MAN MAN
Bekijk ook
