Het is bijna een automatisme geworden. Sleutels? Check. Telefoon? Check. Oortjes? Check. Of we nu onderweg zijn naar werk, een wandeling maken of boodschappen doen, er klinkt vrijwel altijd iets in onze oren. Een podcast, een afspeellijst, een luisterboek of je favoriete liedje. Stilte lijkt steeds vaker iets dat we actief proberen te vermijden. Maar wat gebeurt er eigenlijk als we elk leeg moment opvullen met geluid?
Het altijd dragen van oortjes
De afgelopen jaren zijn we gewend geraakt aan een constante stroom van content. Terwijl we lopen luisteren we naar podcasts, tijdens het koken staat een YouTube-video aan en voor het slapengaan zetten we een meditatie of rustgevende playlist op. Het kan op sommige momenten zeker ook handig zijn! Maar volgens steeds meer experts heeft die voortdurende stroom aan prikkels ook een keerzijde.
We geven ons brein namelijk nauwelijks nog de kans om even niets te doen. Juist die momenten waarop je gedachten afdwalen onder de douche, tijdens een wandeling of terwijl je uit het raam staart, blijken belangrijker dan we misschien denken….
De kunst van verveling
Neurowetenschapper Julie Fratantoni ziet dat veel mensen tegenwoordig continu worden gestimuleerd door technologie. “Als het gaat om het gebruik van technologie, is het niet allemaal goed of slecht, maar het is belangrijk om bewust te zijn van hoe je ervoor kiest het te gebruiken, in plaats van op de automatische piloot te staan”, legt ze uit aan Refinery29
Volgens haar kunnen juist de momenten waarop je je een beetje verveelt verrassend waardevol zijn. “Kleine momenten van verveling stellen het default mode-netwerk, ook wel het verbeeldingsnetwerk genoemd, waar creatieve ideeën vandaan komen, in staat om actief te worden,” vertelt Fratantoni. “Het creëert ook kansen voor sociale interactie. In een steeds eenzamer wordende samenleving kan simpelweg oogcontact maken, een glimlach of een zwaai voedend zijn voor de hersenen. Als je oortjes draagt en afgeleid bent, mis je deze microdoses van verbinding.”
Met andere woorden: die saaie wandeling zonder podcast kan precies het moment zijn waarop je beste idee ontstaat!
De kleine ontmoetingen die we missen
Naast creativiteit speelt er nog iets anders mee bij het constant dragen van oortjes. Wie voortdurend afgesloten is van de buitenwereld, mist vaak de spontane momenten die een dag kleur kunnen geven. Denk aan een praatje met een onbekende in een koffietentje. Of wellicht wel wat zwoel oogcontact met iemand in de trein. En wat dacht je van een toevallige ontmoeting die uitgroeit tot een vriendschap? Het zijn geen grote, wereldschokkende gebeurtenissen, maar juist die kleine interacties zorgen ervoor dat we ons verbonden voelen met de mensen om ons heen!
Steeds meer mensen lijken daarom bewust op zoek te gaan naar wat online inmiddels ‘friction-maxxing‘ wordt genoemd: het omarmen van kleine ongemakken en minder kiezen voor de snelste, meest efficiënte oplossing.
Minder gemak, meer leven
Dat klinkt misschien tegenstrijdig in een tijd waarin alles draait om optimaliseren, maar psychoanalyticus en auteur Anouchka Grose ziet er juist veel waarde in. Volgens haar leren kleine ongemakken ons omgaan met onzekerheid, geduld en echte menselijke verbinding. “Het is belangrijk dat mensen beseffen dat er grenzen zijn: grenzen aan je eigen ego en aan je eigen wil. De uitdaging zit in hoe je daarmee omgaat in relatie tot anderen”, vertelt ze.
Misschien zit daar wel de belangrijkste les. Niet alles hoeft efficiënter, sneller of makkelijker. “Als je een AI-partner hebt, al je boodschappen online doet, je leven via sociale media leeft en nauwelijks nog echte ontmoetingen hebt, dan wordt het, los van alle mogelijke risico’s aan het extreme einde van het spectrum, simpelweg niet leuk meer”, aldus Grose.
Misschien is het daarom helemaal geen slecht idee om af en toe zonder oortjes de deur uit te gaan. Niet omdat podcasts of muziek per se slecht zijn, maar omdat er buiten die zorgvuldig samengestelde afspeellijst soms iets veel groters, leukers of iets meer onverwachts op je wacht. En juist dát maakt het leven nog nét wat leuker!
Lees ook: Geen concentratie? Op deze manier blijf je gefocust
Bekijk ook
