Oeps, voutje: dít is waarom we massaal schrijffouten laten staan in teksten

Expres fouten maken door het bestaan van AI

Wie regelmatig AI-teksten voorbij ziet komen, herkent misschien bepaalde trekjes. Veel opsommingen, keurige tussenkopjes, drie dingen achter elkaar en vooral heel veel zinnen die technisch gezien prima zijn, maar toch een beetje… hetzelfde voelen.

Schrijvers beginnen zich daar bewust tegen af te zetten. Ze gebruiken vaker persoonlijke anekdotes, onverwachte vergelijkingen en zinnen die niet helemaal volgens het boekje lopen. Zelfs een typefout kan ineens onderdeel van de stijl worden!

De Amerikaanse schrijfster Laura Brooke Robson merkte dat ook bij zichzelf. Tijdens het schrijven van haar roman Love Is an Algorithm probeerde ze juist afstand te nemen van wat zij als typische AI-stijl ziet. Tegen WIRED vertelt ze: “Ik merk dat ik minder mechanisch schrijf. Ik heb de neiging om kleine foutjes te maken, als knipoog naar de lezer, om te laten zien dat er een mens achter de woorden zit. Zo van: wat als ik gewoon een uitdrukking verzin? Wat als ik iets onverwachts doe met mijn interpunctie?

Een typefout is ineens een bewijs van menselijkheid

Expres fouten maken door het bestaan van AI klinkt eigenlijk best wel vreemd. Jarenlang leerden we juist dat je teksten moest controleren en professioneel moest laten overkomen. Nu kan een perfect afgewerkte tekst er juist voor zorgen dat iemand denkt: heeft een chatbot dit geschreven?

Dat merkte ook schrijfster Jessye McGarry. Voor Clickhole schreef ze een artikel met de titel 5 Reasons to Love Summer (NO AI), waarin expres een spelfout stond. Ze schreef bijvoorbeeld ‘beaitiful’ in plaats van ‘beautiful’.

Die fout was volgens McGarry bewust. Tegen WIRED legt ze uit dat het ‘een grappige, overdreven keuze’ was. Het kostte haar volgens haar zelfs meer moeite om de fout te laten staan, omdat ze de automatische correctie van haar computer weer moest terugdraaien.

Dat is eigenlijk best ironisch als je daar wat beter over na gaat denken. We hebben technologie jarenlang gebruikt om onze teksten foutloos te maken en gebruiken diezelfde technologie nu om te bewijzen dat we haar níét hebben gebruikt.

Schrijvers willen hun eigen stem terug

De ontwikkeling gaat trouwens verder dan alleen expres fouten maken door het bestaan van AI. Ook redacteuren en uitgevers zijn anders gaan kijken naar wat een goede tekst is. Richard Fisher, honorary professor aan University College London en redacteur bij online magazine Aeon, vertelt aan WIRED dat AI hem juist heeft aangemoedigd om schrijvers ‘menselijker’ en meer als zichzelf te laten schrijven. Volgens Fisher willen redacteuren de ruwe randjes niet wegpoetsen, omdat AI volgens hem geen proza kan schrijven dat zo scherp en eigenzinnig is als dat van mensen.

Ook bij Pitchfork speelt dit. Hoofdredacteur Mano Sundaresan moedigt schrijvers aan om vanuit hun eigen stem te schrijven en vaker vanuit hun eigen perspectief te vertellen. Bij recensies geldt bovendien dat AI niet gebruikt mag worden.

En dat persoonlijke lijkt steeds belangrijker te worden. Een chatbot kan een keurige tekst produceren over een onderwerp, maar heeft geen jeugdherinnering aan een veel te warme vakantie met de ouders of een uit de hand gelopen date.

Zelfs LinkedIn doet mee

De ontwikkeling speelt zich nergens zo duidelijk af als op LinkedIn. Daar verschijnen inmiddels volop berichten waarin mensen uitleggen hoe je vooral níét als AI moet klinken. Ray Slater Berry, oprichter van marketingbureau dslx, vertelt in gesprek met WIRED: “Ik stuur altijd aan op content in de eerste persoon, omdat ik het bloed, zweet en de tranen wil zien die erin zijn gestopt.” Volgens Berry schrijft zijn bureau voortaan altijd vanuit de eerste persoon.

Er zijn zelfs tools die bewust imperfecte teksten maken. Ondernemer Ben Horwitz ontwikkelde Sinceerly, een soort anti-Grammarly die expres typefouten laat staan. Bij een test met e-mails aan topmannen van Fortune 500-bedrijven werden volgens Horwitz alleen de berichten geopend met kleine letters en verkeerd gespelde onderwerpregels.

Uiteindelijk blijft goed schrijven het belangrijkst

Toch zit daar ook meteen de crux. Je kan natuurlijk expres een komma verkeerd zetten en hopen dat iedereen denkt: kijk, dit is door een echt bestaand persoon geschreven! Maar als AI vervolgens leert dat mensen typefouten maken, kan een chatbot dat natuurlijk ook gaan nadoen.

“Welke cosmetische tegenstijl er ook wordt gecreëerd als reactie op AI, AI kan die nabootsen. De enige echte tegenstijl is goed schrijven”, zegt schrijfster McGarry tegen WIRED.

Misschien hoeven we dus helemaal niet slechter te gaan schrijven om menselijk te blijven. Maar het is ook niet vreemd dat met alle ontwikkelingen rondom AI de eigen stem, persoonlijke ervaringen en een beetje eigenaardigheid wél weer wat belangrijker worden. En dat betekent niet gelijk dat een tekst vol fouten automatisch beter is, maar wel dat perfectie op zichzelf toch nooit een persoonlijkheid heeft gehad.

Lees ook: Echt waar: 1 op de 5 Nederlanders laat hun huwelijksgeloften door ChatGPT schrijven