Gisteravond voelde alles nog gezellig. Je had leuke gesprekken, hebt misschien iets te hard gelachen om een matige grap en ging met een goed gevoel naar bed. Maar dan word je wakker en begint het drama. Niet alleen heb je een gigantisch droge mond en lichte hoofdpijn, maar ook nog eens een onbestemd gevoel van onrust. Heb ik iets raars gezegd? Was ik te luid? Waarom reageerde die ene vriend eigenlijk zo kort op mijn bericht? Plotseling lijkt elk klein detail van de avond ervoor verdacht. Welkom in de wereld van hangxiety.
Hanxiety na drinken van alcohol
Hoewel het klinkt als een vage internetterm, beschrijft hangxiety een ervaring die veel mensen maar al te goed herkennen. Het woord is een combinatie van ‘hangover’ en ‘anxiety’ en verwijst naar gevoelens van angst, spanning of emotionele onrust na het drinken van alcohol. Iets wat voor velen van ons geen onbekend fenomeen is.
Volgens verslavingspsychiater Hannah Snyder gaat het niet simpelweg om een slecht humeur. Er gebeurt daadwerkelijk iets in je lichaam. “Deze term verwijst naar de emotionele en soms fysieke symptomen die kunnen optreden op de ochtend nadat je alcohol hebt gedronken”, vertelt ze aan Cleveland Clinic. En opvallend genoeg hoef je dus niet eens een klassieke, heftige kater te hebben om het te ervaren.
Hanxiety: jij tegen je gedachten
Tijdens het drinken voelt alcohol vaak als een sociale snelkoppeling. Je ontspant makkelijker, piekert minder en voelt je lekker losser op de dansvloer. En precies dat is helemaal geen toeval.
Alcohol beïnvloedt namelijk verschillende stoffen in de hersenen die betrokken zijn bij ontspanning, alertheid en stemming. Terwijl je drinkt, verschuift dat even in jouw voordeel. Je voelt je rustiger en meer ontspannen. Maar zodra de alcohol uit je systeem verdwijnt, probeert je lichaam die balans weer te herstellen.
“Wanneer dat kalmerende effect verdwijnt en het gevoel van alertheid terugkeert, kan dat bijdragen aan gevoelens van angst”, vertelt Hannah. Met andere woorden: waar je brein je tijdens het drinken een comfortabel dekentje gaf, trekt het dat de volgende ochtend zonder pardon weer weg.
Waarom die gênante opmerking ineens gigantisch voelt
Een van de meest opvallende kenmerken van hangxiety is dat je gebeurtenissen uit de avond ervoor volledig uit proportie kunt trekken. Dat ene grapje dat niemand zich waarschijnlijk nog herinnert? In jouw hoofd wordt het een gigantisch sociaal drama. Die spontane dansmove? Plotseling voelt het alsof iedereen daar urenlang over heeft gesproken.
Veel mensen ervaren gevoelens van schaamte, schuld of spijt. Niet omdat ze daadwerkelijk iets ernstigs hebben gedaan, maar omdat angst de neiging heeft om alles uit te vergroten. Volgens Hannah kan het zelfs voelen alsof er iets misgaat zonder dat je precies weet wat. “Het kan een algemeen angstig gevoel zijn of een gevoel van naderend onheil, alsof er iets ergs gaat gebeuren,” vertelt ze.
Het zit niet alleen tussen je oren
Hangxiety is niet puur emotioneel; je lichaam doet vaak ook gewoon vrolijk mee met alle angstgevoelens. Je kan een verhoogde hartslag, zweetaanvallen, vlinders in je buik of rusteloosheid ervaren. Het zijn eigenlijk gewoon dezelfde lichamelijke signalen die ook voorkomen bij gewone angstgevoelens.
Dat maakt de ervaring soms extra verwarrend. Je voelt letterlijk spanning in je lichaam, waardoor je hersenen vervolgens bevestiging zoeken dat er blijkbaar iets mis moet zijn. Zo ontstaat een vicieuze cirkel waarin lichamelijke sensaties en piekergedachten elkaar versterken. En dat is bijzonder vermoeiend.
Sommige mensen zijn vaker de dupe van hanxiety
Niet iedereen wordt wakker met existentiële paniek na een paar glazen wijn. Sommige mensen lijken er net wat gevoeliger voor te zijn dan anderen. Volgens experts spelen verschillende factoren een rol. Hoeveel je hebt gedronken natuurlijk, maar ook hoeveel je hebt gegeten, hoe goed je gehydrateerd bent en zelfs dus genetische aanleg.
Daarnaast blijkt dat mensen die van nature al gevoeliger zijn voor angst of stress vaker last hebben van hangxiety. “Mensen die al angst, depressie of andere psychische klachten ervaren, lopen een groter risico”, aldus Hannah.
Kan je hanxiety voorkomen?
De minst populaire, maar eerlijkste oplossing om geen hanxiety te ervaren, is ook meteen de meest effectieve: geen alcohol drinken.
Voor wie daar geen zin in heeft, zijn er gelukkig manieren om de kans op hangxiety te verkleinen. Genoeg eten voordat je gaat drinken helpt, of water tussendoor drinken ook. En misschien nog belangrijker: weten wanneer het genoeg is geweest!
Hanxiety zegt meer dan je denkt
Een enkele keer wakker worden met wat extra zorgen hoeft geen reden tot paniek te zijn. Maar wanneer het na bijna iedere avond uit gebeurt, kan het interessant zijn om eens eerlijk naar je drinkgewoonten te kijken.
Soms gaat hangxiety namelijk niet alleen over die paar glazen van gisteren. Het kan ook een signaal zijn dat je lichaam en geest proberen duidelijk te maken dat iets niet helemaal in balans is. En hoewel je dat wellicht liever niet wil horen, is het wel de meest waardevolle boodschap die zo’n ochtend vol twijfel kan geven.
Lees ook: Cheers zonder kater: 6x de lekkerste alcoholvrije cocktails
Bekijk ook
