Stel je voor: je bent er helemaal klaar mee en besluit op een dag gewoon te vertrekken. Geen afscheid, geen nieuw adres en geen berichtje naar je familie. In Japan bestaat dus zelfs een woord voor mensen die bewust uit hun oude leven verdwijnen: jōhatsu. En het meest bijzondere is misschien wel dat er speciale bedrijven zijn die mensen helpen om een nieuw begin te maken.
Wat is jōhatsu precies?
Jōhatsu betekent letterlijk ‘verdampen’. Met andere woorden: je verdwijnt van de aardbodem. Dat zijn eigenlijk mensen die bewust kiezen om hun oude leven achter zich te laten en ergens anders helemaal opnieuw te beginnen. Dit fenomeen bestaat daar al tientallen jaren en kreeg zijn eerste bekendheid al in de jaren zestig. In de jaren negentig, toen het land door een zware economische crisis ging en veel mensen in de schulden raakten, werd het steeds populairder.
Het klinkt eigenlijk te bizar om waar te zijn. Alsof je luistert naar een nieuwe verhaallijn uit een spannende film. Toch is dat het dus helemaal niet in Japan. Ze worden namelijk niet ontvoerd of tegen hun wil in meegenomen. Deze mensen kiezen er zelf voor om te verdwijnen. Soms mét spullen, maar soms ook na alles achter te laten.
Er bestaan ook ‘night movers’
In Japan bestaan bedrijven die bekendstaan als yonige-ya, ook wel’night movers’ genoemd. Zij helpen mensen om discreet te verhuizen wanneer iemand echt uit zijn oude omgeving wil verdwijnen. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat een verhuisteam ‘s nachts langskomt, spullen inpakt en iemand naar een nieuwe, geheime locatie brengt.
De recente documentaire Johatsu: Into Thin Air over jōhatsu volgt zo’n bedrijf en de mensen die van deze diensten gebruikmaken. Daar zie je ook wat voor redenen mensen hebben om te willen verdwijnen. Van schulden en een mislukt bedrijf tot huiselijk geweld, stalking of een enorme druk vanuit werk en familie. Mensen worden daardoor aan het denken zet en bedenken vervolgens een plan om veilig weg te komen uit een situatie waar ze liever niet meer in zitten.
Familie kan jarenlang met vragen blijven zitten
Voor de mensen die verdwijnen is dit misschien de beste mogelijkheid, maar voor de mensen die achterblijven, is het verhaal natuurlijk compleet anders. Hoe bizar moet het zijn als iemand waar je van houdt ineens nergens meer te vinden is. Je weet niet meer waar diegene woont, of hij of zij veilig is en misschien ook wel niet waarom deze persoon is vertrokken.
In Japan wordt de privacy van volwassenen goed beschermd. Wanneer er geen aanwijzingen zijn voor een misdrijf of direct gevaar, heeft de politie dan ook niet automatisch reden om iemand op te sporen. Ook is het voor familieleden moeilijk om zomaar toegang te krijgen tot persoonlijke gegevens.
Een nieuw leven klinkt makkelijker dan het is
Van buitenaf klinkt het natuurlijk als een geweldige oplossing voor alle problemen, maar dat is wel geromantiseerd. Je laat namelijk alles achter, niemand weet waar je bent en alles wat vertrouwd was, verdwijnt. In de werkelijkheid is het dus een stuk minder aantrekkelijk. In de documentaire Johatsu: Into Thin Air wordt die keerzijde ook heel duidelijk. Een nieuw leven beginnen, kan betekenen dat je voortaan met veel minder zekerheid en vaak geïsoleerd leeft.
Sommige mensen willen niet verdwijnen omdat ze een compleet nieuw leven willen. Ze willen vooral weg van het leven dat ze op dat moment hebben. En misschien is dat precies waarom dit fenomeen zo fascinerend is. We kunnen ons goed verplaatsen in anderen om te begrijpen dat sommige mensen even weg zouden willen uit hun leven. In Japan voegen ze alleen gewoon wat sneller (en legaal) daad bij het woord. Dat zal je hier niet zo snel zien.
Lees ook: Dat wordt verhuizen: in Japan kun je een knappe man inhuren om je tranen te drogen
Bron: Instagram @memequeen
Bekijk ook
