Bijna 2.000 stellen, zeven jaar lang
Finn, verbonden aan de Friedrich-Schiller-Universität Jena, onderzocht samen met psychologen van de University of Alberta in Canada wat relaties die standhouden onderscheidt van relaties die stranden. Ze gebruikten daarvoor gegevens van de grote Duitse langetermijnstudie pairfam en volgden bijna 2.000 stellen zeven jaar lang. Die werden regelmatig gevraagd hoe tevreden ze waren met hun relatie, en hoe goed ze vonden dat hun behoeften werden vervuld. In die periode ging zo’n 16 procent van de koppels uit elkaar.
Het resultaat verscheen in het vakblad Developmental Psychology, en Finn was er stellig over. “Voorspellingen over hoe lang een relatie standhoudt, zijn zeker mogelijk”, zei ze bij de publicatie.
Het gaat niet om de perfecte eerste vakantie
Het onderzoek keek niet naar grote romantische gebaren of naar die ene vakantie waarin alles klopte, maar naar iets veel alledaagsers: hoe gelukkig beide partners zich vanaf het begin voelden. En dat bleek veelzeggend. Koppels die al aan het begin van hun relatie minder tevreden waren, gingen later vaker uit elkaar. Bij die stellen daalde het geluksgevoel in de jaren daarna ook een stuk sneller dan bij de rest. Wie met twijfels begint, ziet die twijfels dus eerder groeien dan verdwijnen. Het basisgevoel van blijheid en veiligheid weegt zwaarder dan je misschien zou denken.
Ook vond Finn dat stellen met vergelijkbare behoeften het langst samenbleven. Denk aan twee mensen die allebei behoefte hebben aan nabijheid, maar het allebei ook belangrijk vinden om hun eigen hobby’s en vrienden te houden. Wie op dat vlak op één lijn zit, botst minder vaak over de vraag hoeveel ‘wij’ en hoeveel ‘ik’ er in de relatie mag zijn.
Een beetje minder vlinders is normaal
Dat het geluksgevoel na de verliefde beginfase wat afneemt, hoeft je trouwens niet te verontrusten. Dat gebeurde in het onderzoek van Finn bij álle stellen, ook bij de koppels die bij elkaar bleven. Een grote analyse van 95 studies met in totaal meer dan 165.000 deelnemers, gepubliceerd in Psychological Bulletin, laat hetzelfde patroon zien: tevredenheid daalt vooral in de eerste jaren van een relatie, en bereikt gemiddeld rond het tiende jaar een dieptepunt, waarna ze weer stijgt.
Het verschil zit dus niet in óf de vlinders minder worden, maar in hoe stevig de basis eronder is. Die vlinders maken na een tijdje plaats voor iets rustigers, en dat is precies het moment waarop blijkt wat er onder de verliefdheid zat!
Geen relatie is vooraf gedoemd
Belangrijk om te weten: Finn ziet haar onderzoek nadrukkelijk niet als reden om je relatie meteen op de weegschaal te leggen. “Geen enkele relatie is vanaf het begin gedoemd te mislukken”, benadrukte ze. Ze vroeg zich zelfs af of stellen deze kennis wel nodig hebben, omdat ze bang was dat mensen hun relatie te veel als een optimalisatieproject gaan zien. En ook een relatie die eindigt, kan waardevol zijn geweest. Dat is misschien wel de geruststellendste conclusie: je hoeft niet na drie maanden al te weten of je samen oud wordt.
Vier vragen om jezelf te stellen
Wil je toch even voelen waar jullie staan? Deze vragen, gebaseerd op wat Finn belangrijk vond, helpen je op weg:
- Ben je oprecht blij als je bij je partner bent, ook buiten de hoogtepunten om?
- Durf je te zeggen wat je nodig hebt, zonder bang te zijn voor afwijzing?
- Hebben jullie allebei ruimte om jezelf te zijn, ook los van elkaar?
- Groeien jullie op een natuurlijke manier dichter naar elkaar toe?
Kun je op de meeste vragen volmondig ja zeggen, dan heb je een stevige basis. En is het antwoord soms nog ‘misschien’? Dan weet je in elk geval waar het eerstvolgende goede gesprek over kan gaan.
Lees ook: Treinkaartje betalen: wie draagt de kosten als jij naar je partner reist?
