Limerence
Zijn Instagram-pagina is inmiddels vaker bekeken dan je wil toegeven. Je weet precies wanneer hij voor het laatst online was en je droomt dagelijks over hoe jullie toekomstige relatie zou zijn. En dat allemaal, terwijl jullie misschien nog maar drie keer hebben afgesproken. Maar dat kleine detail lijkt toch bijzonder weinig uit te maken in je hoofd. Eén berichtje van hem kan je hele dag goedmaken, terwijl een paar uur stilte je meteen aan alles laat twijfelen. Dit is geen verliefdheid meer, maar gaat meer richting limerence: dit is wat dat is.
Wanneer een crush je hele dag overneemt
Verliefd zijn is natuurlijk heerlijk, maar het kan je ook behoorlijk onzeker maken. Je kijkt nét iets vaker op je telefoon, analyseert een berichtje met je vriendinnen en die ene persoon popt meerdere keren per dag op in je gedachtes. Tot zover eigenlijk niets bijzonders. Maar bij limerence gaat die verliefdheid nog een stap verder.
De term werd in de jaren zeventig geïntroduceerd door psycholoog Dorothy Tennov. Zij onderzocht romantische gevoelens en ontdekte dat sommige mensen zo intens met hun verliefdheid bezig waren dat ze er nauwelijks controle over hadden. En dat klinkt natuurlijk allesbehalve rooskleurig.
Bij limerence draait een groot deel van je gedachten om één persoon. Je fantaseert voortdurend over een mogelijke relatie, zoekt naar signalen dat de gevoelens wederzijds zijn en kan behoorlijk van slag raken wanneer je geen bevestiging krijgt. Het gaat dus niet alleen om iemand heel erg leuk vinden. De verliefdheid kan zoveel ruimte innemen dat je volledige leven of concentratie op belangrijke dingen eronder lijdt.
Eén appje bepaalt ineens je humeur
Een van de opvallendste kenmerken van limerence is hoe afhankelijk je stemming kan worden van de aandacht van de ander. Wanneer diegene je een lief berichtje stuurt, kan je geluk niet op en voel je je fantastisch. Maar wanneer een reactie uitblijft? Dan gaan gelijk alle alarmbellen af in je hoofd en begin je misschien meteen te twijfelen of je iets verkeerd hebt gezegd.
Je kan vervolgens uren bezig zijn met het analyseren van een gesprek dat eigenlijk helemaal niet zo ingewikkeld was. Waarom gebruikte hij ineens geen hartje meer? Waarom heeft hij je story wel bekeken, maar niet gereageerd? En betekent het iets dat hij gisteren nog enthousiast was, maar vandaag nauwelijks iets laat horen?
Bij limerence kan die onzekerheid de gevoelens juist versterken. Je blijft zoeken naar bevestiging en ieder klein teken van interesse voelt als een enorme opluchting. Alleen duurt dat fijne gevoel vaak niet lang, waardoor je eigenlijk alweer op zoek gaat naar het volgende signaal. Het wordt dan dus eigenlijk een soort obsessief-spelletje…
Ben je verliefd op hem of op het idee van hem?
Er is nog iets wat limerence extra ingewikkeld maakt… Je hoeft iemand helemaal niet zo goed te kennen om ontzettend met diegene bezig te zijn.
Sterker nog, soms weet je eigenlijk maar weinig over de persoon in kwestie. Je hebt een paar leuke gesprekken gehad, kent zijn favoriete muziek en weet waar hij werkt. De rest vul je ondertussen allemaal klakkeloos zelf in. In je hoofd is hij attent, grappig, romantisch en precies het type dat je altijd al zocht.
Alleen is dat beeld natuurlijk niet per se hetzelfde als de werkelijkheid. Je kan verliefd raken op de mogelijkheden die je in iemand ziet, zonder dat je weet of jullie daadwerkelijk bij elkaar passen. Dat maakt het dus ook lastig om afstand te nemen. Je mist misschien niet eens de relatie die jullie hadden, maar vooral de relatie die je zo graag had willen hebben.
Hollywood maakt het er niet makkelijker op
Dat we intense verliefdheid soms verwarren met romantiek, is eigenlijk niet zo gek. Kijk maar naar de films waarmee we zijn opgegroeid. In de film 500 Days of Summer heeft Tom een behoorlijk geïdealiseerd beeld van Summer. Hij is helemaal weg van haar, maar ziet niet altijd wie ze werkelijk is of wat zij zelf wil. Als kijker leef je met hem mee, terwijl al zijn verwachtingen misschien wel een groter probleem vormen dan de relatie zelf.
Ook The Notebook laat zien hoe romantisch volharding op het scherm kan lijken. Noah schrijft Allie een jaar lang brieven zonder antwoord te krijgen. In een film is dat een groots liefdesgebaar, maar in het echte leven ligt zoiets toch een stuk ingewikkelder. Dat betekent overigens niet dat deze personages daadwerkelijk limerence hebben. Het zijn vooral de perfecte voorbeelden van hoe films idealisering en onbeantwoorde liefde soms als ultieme romantiek presenteren.
Hoe weet je of je te ver doorslaat?
Niet iedere heftige verliefdheid is meteen limerence. Zeker aan het begin van een relatie is het normaal dat je veel aan iemand denkt en graag contact wil. Het verschil zit vooral in hoeveel invloed die gevoelens op je dagelijks leven hebben.
Merk je dat je nauwelijks nog geconcentreerd kan werken, afspraken afzegt omdat je op een berichtje wacht of voortdurend zijn sociale media controleert? Dan is het misschien tijd om even kritisch naar je gevoelens te kijken.
Probeer jezelf bijvoorbeeld af te vragen of je die persoon daadwerkelijk goed kent. Vind je hem leuk om wie hij is, of vooral om wat jullie samen zouden kunnen worden? En misschien nog belangrijker: word je eigenlijk gelukkig van deze verliefdheid, of levert het je vooral heel veel stress op?
Als je merkt dat je gedachten je dagelijks leven blijven beheersen, kan praten met een psycholoog helpen. Limerence is geen officiële psychiatrische diagnose, maar de gevoelens en patronen die ermee gepaard gaan kunnen wel degelijk belastend zijn.
Want hoe leuk verliefdheid ook kan zijn, uiteindelijk wil je toch iemand die je leven leuker maakt? Niet iemand om wie je hele leven ongemerkt begint te draaien!
Lees ook: Vergeet het matchen van love languages: dít is volgens onderzoek veel belangrijker voor jouw relatie
