Direct naar content
COLUMNS

Jurre (25): ‘Als je niet alleen kan zijn, moet je niet daten’

Jurre Keijzer
Jurre Keijzer 7 min. leestijd
Jurre.
Afbeelding: Jurre Keijzer.

Je zit op zondagavond op de bank een zielige romcom te kijken. Hij is afgelopen en de tranen lopen nog over je wangen. Je smeekt de goden dat jij dit ook wilt. Binnen drie seconden open je Tinder om te swipen alsof je leven ervan afhangt. Je zoekt niet naar de liefde van je leven. Je zoekt wanhopig naar een snelle prikkel om je eigen deprimerende gedachten te verdoven. Ben jij werkelijk klaar om te daten, of gebruik je de ander puur als een gratis doosje paracetamol, omdat je niet alleen kan zijn?

De consumptie van een ander mens

Datingapps verkopen ons de illusie dat een nieuwe partner al onze innerlijke gaten opvult. We gebruiken mensen tegenwoordig precies zoals een maaltijdbezorger. Je hebt trek in aandacht, je klikt op een aantrekkelijk profiel en dertig minuten later krijg je een emotionele snack bezorgd.

Deze houding is geen liefde. Het is pure consumptie van een ander mens. Wanneer je vanuit een diepe angst voor de stilte gaat daten, zoek je helemaal geen gelijkwaardige partner. Het proces van niet alleen kunnen zijn in daten verandert een potentieel mooie romance direct in een zakelijke transactie. Je degradeert de ander tot een spons die jouw dagelijkse onrust moet opzuigen.

Verlatingsangst

Relatiepsycholoog Kristin Davin onderzocht waarom mensen zo angstvallig van de ene relatie naar de andere hoppen. Zij toont aan dat mensen met een angstige hechtingsstijl hun eigenwaarde volledig ophangen aan de aanwezigheid van een partner.

Hun zenuwstelsel staat continu in een roodgloeiende alarmstand zodra ze alleen zijn. De amygdala registreert de lege ruimte in huis als een levensbedreigende situatie. Je rent vervolgens in de armen van de eerste de beste voorbijganger om die biologische stressreactie te stoppen. En je kiest diegene niet uit op basis van karakter of gezamenlijke waarden. Je kiest diegene puur omdat hij toevallig beschikbaar is om jouw acute paniek te stillen.

De serial dater op de bank

We kennen allemaal wel die ene vriendin die werkelijk nooit eens twee weken alleen is. Haar relatie van drie jaar loopt op dinsdag op een dramatische manier op de klippen. Op donderdagavond zit ze alweer wijn te drinken met een nieuwe vlam die ze kent van Hinge. In de psychologie noemen we dit fenomeen vaak serial daten. Je weigert simpelweg om de rouw van een verbroken relatie aan te gaan. Je dumpt je onverwerkte emotionele troep direct op het bord van de volgende passant. Deze singles die niet alleen kunnen zijn, bouwen een gigantische berg onverwerkt trauma op. Je past precies hetzelfde romantische kunstje telkens opnieuw toe. Uiteindelijk struikel je steeds harder over dezelfde onbewuste patronen.

De adrenalinekick van de rebound

Wetenschappelijk onderzoek naar relatiebreuken laat zien dat romantische afwijzing exact dezelfde hersengebieden activeert als fysieke pijn. Wanneer jouw hart breekt, registreert je brein dat als een acute, lichamelijke verwonding. Het is daarom neurologisch gezien ontzettend aantrekkelijk om direct een kersverse rebound op te scharrelen. Een nieuwe romance werkt namelijk als een krachtig shot morfine voor je ego. De constante stroom van hitsige appjes en de snelle dopaminestoten overstemmen op effectieve wijze het rauwe verdriet over je ex. Je mist de persoon aan de andere kant van de tafel helemaal niet; je bent simpelweg verslaafd aan de verdoving. Je misbruikt de nieuwe partner als een schild om maar niet te hoeven voelen hoe broos je eigen emotionele fundament eigenlijk is.

Psychologen van Favor Dating Research benadrukken dat wie een relatie start vanuit vermijding, het verdriet niet wist, maar simpelweg voor zich uit schuift. Die onverwerkte emotionele rotszooi haalt je een paar maanden later genadeloos in, precies op het moment dat de eerste verliefdheidsroes is uitgewerkt. Je staat dan weer met lege handen op exact hetzelfde punt, maar hebt in de tussentijd wel het hart van een onschuldige voorbijganger aan gort geholpen.

Verlangen versus behoefte

Er bestaat een cruciaal verschil tussen iemand willen en iemand nodig hebben. Wil je iemand? Dan is jouw eigen leven al een fantastisch, goedlopend feestje. Je hebt een fijne vriendengroep, leuke hobby’s en je bent gek op je eigen gezelschap. Een partner is dan de heerlijke kers op een toch al geslaagde taart.

Heb je iemand nodig? Dan is jouw eigen leven een kale, tochtige bouwketen. Je zoekt wanhopig naar een ander om de gaten dicht te timmeren. Relatie-expert Amir Levine beschrijft deze dynamiek in zijn boek over gehechtheid: Attached. Als je start vanuit een schreeuwende behoefte, eis je dat de ander jouw innerlijke leegte repareert. Dat is een onmogelijke taak die elk fundament sloopt.

Waarom je de mist in gaat als je jezelf weggeeft

Zodra je niet alleen kunt zijn, geef je binnen no-time je complete eigen identiteit op bij de voordeur van de ander. Je schrapt abrupt je eigen sportavonden. Of je verwaarloost je trouwste vriendinnen en vergeet je eigen hobby’s.

Je past je naadloos aan de smaak en de levensstijl van je nieuwe verovering aan. Luistert hij naar obscure jazz? Dan zit jij ineens bloedserieus te knikken bij een ingewikkelde saxofoonsolo. Dit leidt tot een schadelijk gebrek aan afhankelijkheid in relaties. Je transformeert in een kleurloze kameleon. En laten we kijken naar het resultaat: niemand valt op de lange termijn op een partner zonder eigen ruggengraat of eigen leven.

Leer je het niet juist in de praktijk?

Kritische therapeuten beweren soms dat je pas leert relativeren door een relatie aan te gaan. Zij stellen dat wachten tot je honderd procent ‘geheeld’ bent simpelweg leidt tot eenzame isolatie. Je hechtingsstijl wordt immers pas echt getriggerd zodra je dicht bij een ander komt.

Dat argument snijdt op het eerste gezicht. Je hoeft echt geen verlichte Boeddha te zijn voordat je op date gaat. Maar er zit een reusachtig verschil tussen werken aan je eigen valkuilen én een ander gebruiken als een levend schild tegen je eigen innerlijke duisternis. Als je niet eens één avond alleen op de bank kunt zitten zonder een mentale meltdown te krijgen, hoor je simpelweg niet op de datingmarkt thuis. Dan hoor je op de bank bij een echte psycholoog. En daar is niks mis mee! Iedereen zou in therapie moeten gaan.

Hoe je de weg naar gezonde autonomie vindt

Wil je voorkomen dat je steeds weer verdrinkt in verstikkende afhankelijkheid? Gebruik deze doortastende stappen om eerst een stevig fundament bij jezelf te bouwen:

1. Mijd digitale verdoving

Verwijder al die oppervlakkige datingapps meedogenloos van je telefoon. Zodra je de neiging voelt om te swipen bij verveling, leg je je toestel in een andere kamer. Schrijf in een dagboek wat je op dat exacte moment voelt. Verdraag de opkomende onrust zonder direct een digitale spuit adrenaline te halen.

2. Plan verplichte solo-dates

Ga bewust alleen naar de bioscoop, pak een terrasje met een boek of ga in je eentje uit eten. Het voelt de eerste keren waarschijnlijk doodeng en ronduit ongemakkelijk. Je leert hierdoor stapsgewijs dat de wereld niet instort als er niemand tegenover je zit. Je bouwt hier een ijzersterke immuniteit op tegen de angst voor de stilte.

3. Investeer in jezelf

Pomp al jouw kostbare energie in je eigen carrière, je vriendschappen en je persoonlijke groei. Zorg dat jouw eigen leven zo ontzettend bruisend en waardevol wordt dat een eventuele partner echt van goede huize moet komen om daar nog iets aan toe te voegen. Je transformeert hierdoor van een hongerige bedelaar in een welgestelde koningin.

4. Leer de kunst van het ’emotional self-soothing’

Onderzoek hoe je jouw eigen overprikkelde zenuwstelsel tot rust brengt wanneer de eenzaamheid toeslaat. Dit kan door middel van een stevige boswandeling, ademhalingsoefeningen of een ijskoude douche. Zodra je ontdekt dat je jouw eigen emotionele brandjes kunt blussen, heb je nooit meer een ander nodig als blusdeken.

5. Bepaal je harde grenzen vooraf

Schrijf helder op papier wie jij bent en wat jouw absolute waarden zijn in het leven. Beloof jezelf dat je deze eigenheid nooit meer overboord gooit voor een snel beetje aandacht. Zodra je merkt dat je jouw hobby’s of vrienden begint weg te cijferen voor een date, trek je direct aan de noodrem.

Dus, wat moet je doen als je niet alleen kunt zijn voordat je gaat daten?

Alleen kunnen zijn is een van de belangrijkste dingen voordat je de datingscene ingaat. Het geeft je de vrijheid om nee te zeggen tegen mensen die jouw leven niet verrijken. Het beschermt je tegen foute types, toxische patronen en beklemmende compromissen. Durf te kijken naar de persoon die je bent, zonder de afleiding van mannen en oppervlakkige matches. Zodra je oprecht kunt genieten van je eigen gezelschap, ben je pas klaar voor de liefde.

Lees ook: Jurre (25): “Het begin van je relatie bepaalt hoe het eindigt”