Halloween begon als Samhain
De oorsprong van Halloween ligt bij een eeuwenoud Keltisch feest: Samhain. Zo’n tweeduizend tot drieduizend jaar geleden vierden Keltische gemeenschappen in delen van Europa Samhain, een feest rond het einde van de oogst en het begin van de donkere helft van het jaar. De overgang naar de winter was een belangrijk moment: het warme seizoen was voorbij en de dagen werden korter en donkerder.
Samhain werd gevierd rond 31 oktober en 1 november. Destijds dachten ze dat de grens tussen de wereld van de levenden en de wereld van de doden minder duidelijk was rond deze tijd van het jaar. Ze geloofden zelfs dat geesten en andere bovennatuurlijke wezens zich onder de levenden konden begeven. Dan weet je meteen waar dát gedeelte van Halloween vandaan komt.
Waarom verkleden we ons met Halloween?
Tijdens Samhain staken mensen onder andere vreugdevuren aan en verkleedden mensen zich. Volgens oude verhalen droegen mensen bijvoorbeeld dierenhuiden of andere vermommingen. Niet met het idee om anderen te laten schrikken, maar wel met het idee dat de geesten de mensen op die manier niet zouden herkennen.
Inmiddels is het verkleden voor Halloween natuurlijk wel een beetje veranderd. Tegenwoordig gaan we natuurlijk eerder als een populair personage uit een horrorfilm of een verpleegkundige met een kort jurkje. We verkleden al lang niet meer om geesten om de tuin te leiden.
Hoe werd Samhain uiteindelijk Halloween?
Toen het christendom zich verder verspreidde door Europa, werden bestaande tradities en feestdagen op verschillende plekken gecombineerd met christelijke vieringen.
De kerk maakte van 1 november All Saints’ Day, een dag waarop alle heiligen werden herdacht. De avond ervoor werd All Hallows’ Eve genoemd. Die naam veranderde uiteindelijk in Halloween. Halloween zoals we het nu kennen is dus eigenlijk een mix van oude Keltische gebruiken, christelijke tradities en gebruiken die later in Europa en Amerika verder zijn ontwikkeld.
Griezelige pompoenen en voor snoepjes langs de deuren
Die iconische oranje pompoen hoort inmiddels helemaal bij Halloween, maar dat is ook niet altijd zo geweest. Oorspronkelijk werden er helemaal geen pompoenen gebruikt. Zo werden er in Ierland en Schotland bijvoorbeeld knollen en rapen uitgehold en voorzien van enge gezichtjes. Ierse immigranten brachten deze traditie uiteindelijk mee naar Amerika, waar de pompoen veel gemakkelijker beschikbaar was. Zo werd een nieuwe traditie geboren.
Ook het bekende trick-or-treating heeft een lange geschiedenis, maar was niet per se onderdeel van het vroegere Halloween. Wel was souling bijvoorbeeld een veelvoorkomende traditie. In de middeleeuwen in Engeland gingen arme mensen langs huizen en kregen eten in ruil voor gebeden voor overleden familieleden. In Ierland en Schotland ontstonden later ook nog tradities waarbij mensen zich verkleedden en langs de deuren gingen voor eten of kleine cadeaus. Pas veel later is dat uitgegroeid tot het Halloween dat we nu kennen…
Van eeuwenoude traditie naar gezellig griezelen
Halloween heeft dus best een flinke transformatie doorgemaakt. Ooit draaide het vooral om de overgang naar de winter, de laatste oogsten en het idee dat de grens tussen de levenden en doden tijdelijk vervaagde. Tegenwoordig hebben we dat achter ons gelaten. We zien het vooral als het uitgelezen moment om lekker verkleed te gaan, spannende films te kijken, te feesten en snoepjes te scoren langs de deuren.
Lees ook: Op naar Halloween: dít zijn de beste films voor spooky season
