Vroeger was alles beter, wat een irritante uitspraak is dat. Uitgesproken door mensen die tientallen jaren geleden hebben gepiekt, misschien gewoon omdat ze toen jong waren. Heerlijk, die ‘goede oude tijd’ waarin ongelijkheid, discriminatie en bekrompenheid heel normaal konden zijn. Geef mij maar kansen, educatie, woke zijn, en het onvermijdelijke doomscrollen.
Vroeger als dorpeling
Mijn opa en oma waren twintig jaar oud in de jaren 60. Ze groeiden op in kleine dorpjes. Ze gingen allebei naar dezelfde scholen als alle andere jongens en meiden uit het dorp. Mijn opa en oma ontmoetten elkaar in het enige café in de regio. Ze hadden een belevingswereld die niet veel groter was dan de afstand tussen het noorden en zuiden van het dorp. En die kleine wereld voelde niet klein, omdat ze niet wisten hoeveel groter die kon zijn. Dat is hoe het vroeger ging als dorpeling.
Ik ben ook opgegroeid in een klein dorp. Maar hier ben ik nu: op kamers in Haarlem, achter een laptop, zelfstandig aan het werk voor mijn zelfgekozen studie. Ik heb herinneringen gemaakt op plekken waar ik vroeger nooit van zou hebben gehoord en mensen ontmoet die ik vroeger nooit zou hebben gezien. Dat klinkt voor mij niet alsof het vroeger beter was.
Nu: de tijd dat dromen uitkomen
Jij en ik hebben niet alleen de ruimte om te dromen, maar ook om onze dromen na te jagen! We hebben nu veel meer mogelijkheden, informatie en vrijheid. Vroeger was dat, zeker als vrouw, zoveel minder vanzelfsprekend. Waarom romantiseren we die tijd zo?
Toen ik voor mijn bijbaan bij bejaarden thuis ging poetsen, vertelden ze me over de gezelligheid van vroeger. Over hoe alles menselijker was, en simpeler. Het lijkt erop dat de oudere generatie dit unaniem met elkaar eens is. Maar ik herinner me ook ander soort verhalen van één van de vrouwen waar ik langskwam. Zij moest vroeger elke dag uren reizen naar het huis van een rijke man uit de stad om er schoon te maken. Door weer en wind, in een bus die ’s winters letterlijk bevroren was aan de binnenkant! Maar ze klaagde nooit, want ze moest geld verdienen voor haar familie. Misschien had zij als twintigjarige ook andere dromen. Maar de jaren gingen voorbij, ze ontmoette haar man in een café in het dorp en kijkt nu met nostalgie terug naar vroeger.
Vooruitgang en zijn issues
Het lijkt erop dat mensen terugkijken met een filter, waarbij vooral de goede dingen onthouden worden. Maar ik ga eerlijk zijn, in een paar opzichten was het vroeger misschien wél beter. Namelijk: de dingen die er toen nog niet waren. Jezelf vergelijken via sociale media, massaconsumptie van de nieuwste producten en het risico dat AI de wereld overneemt. Maar dit betekent eigenlijk niet dat het vroeger beter was, maar vooral dat niet iedere vooruitgang ook een verbetering is.
Natuurlijk zijn er nog steeds genoeg problemen. Problemen blijven altijd… een probleem. Maar het verschil is dat we nu ook oplossingen hebben die er vroeger nog niet waren. Denk bijvoorbeeld aan medicijnen, technologie en kennis waardoor de levenskwaliteit van veel mensen kon verbeteren. En ook op het gebied van acceptatie en vrijheid zijn stappen gezet, ook al is daar zeker nog een weg te gaan. Het mooie aan oplossingen is dat die er alleen maar méér kunnen komen dan dat er vroeger waren.
Tijdmachine
Dus of vroeger alles beter was? Als ik de geruchten moet geloven: ja. De vraag is: hoe ver willen we dan terug in de tijd? Twintig jaar? Of terug naar de sixties? Of misschien is het ultieme ‘beter’ te vinden in de middeleeuwen? Geen idee. Ik was er niet bij. Dus totdat ik een tijdmachine tot mijn beschikking heb, zal ik nooit zeker weten of vroeger alles beter was. Voor nu geniet ik extra van mijn vrijheid voor het schrijven van een column en mijn moderne uurtje scrollen op TikTok. Want dát kon vroeger in elk geval sowieso niet.
Lees ook: Jurre (25): “Vergeving in een relatie is overgewaardeerd, acceptatie is belangrijker”
Bekijk ook
