“Ik had vroeger niemand om naar op te kijken”
Als Yasira terugdenkt aan de televisie van vroeger, noemt ze namen als Chantal Janzen en Linda de Mol. Het waren bekende gezichten, maar voor haar ontbrak er iets: vrouwen van kleur in wie ze zichzelf kon herkennen. “Ik had vroeger niet echt iemand waar ik naar kon opkijken op de televisie”, vertelt ze. Juist daarom vindt ze representatie zo belangrijk, vooral voor kinderen. “Als je opgroeit, vormen de mensen die je op televisie ziet een deel van het beeld dat je van de wereld krijgt. Het kan fijn zijn om iemand te zien die op je lijkt, dezelfde achtergrond heeft of ervaringen deelt die voor jou herkenbaar zijn.” Volgens Yasira, zelf tweede generatie Indo, speelt dat ook mee in hoe je jezelf en je eigen identiteit leert begrijpen.
Dat ze nu zelf als marketeer bij Omroep ZWART werkt, sluit aan bij wat ze belangrijk vindt. De omroep wil verhalen vertellen die in de reguliere media volgens haar niet altijd voldoende aandacht krijgen. Ze vindt het mooi om te zien dat vrouwen die bij de omroep een podium hebben gekregen, verder groeien in hun carrière. Zo noemt ze Quinty Misiedjan, die eerder twee seizoenen van That’s My Jam bij Omroep ZWART presenteerde en inmiddels ook bij The Voice Kids te zien is.
Meer vrouwen op tv, maar zijn we er al?
De Nederlandse televisie is de laatste jaren veranderd en er zijn steeds meer verschillende gezichten zichtbaar. Denk bijvoorbeeld aan Simone Weimans, die het NOS Journaal presenteert. Ook Yasira ziet dat de NPO stappen heeft gezet op het gebied van representatie. Toch vindt ze dat er nog veel te verbeteren valt. Ze wijst bijvoorbeeld op talkshows, waar volgens haar nog vaak witte mensen aan tafel zitten om vanuit hun eigen expertise over belangrijke onderwerpen te praten.
Daardoor blijft een deel van de perspectieven buiten beeld. Mensen met verschillende achtergronden brengen immers ook verschillende ervaringen en inzichten mee. Als talkshows en programma’s steeds dezelfde groep mensen blijven uitgenodigen, bestaat het risico dat kijkers vooral één kant van een verhaal zien.
Het gaat volgens Yasira daarom niet alleen om wie er voor de camera staat, maar ook om wie achter de schermen werkt aan zo’n talkshow. Achter een televisieprogramma zit een redactie die keuzes maakt over tafelgasten, onderwerpen en verhalen. Juist daar ziet ze ruimte voor verandering. Want als de mensen die zulke keuzes maken weinig verschillende achtergronden hebben, kan dat invloed hebben op welke verhalen ze belangrijk vinden en wie ze daarvoor uitnodigen.
Een gezicht op televisie is niet genoeg
Representatie betekent dus meer dan alleen verschillende gezichten op het scherm laten zien. Het gaat er ook om wie de ruimte krijgt om mee te praten, welke verhalen worden verteld en of mensen serieus worden genomen om hun kennis en ervaring.
Yasira vindt het belangrijk dat mensen van kleur niet alleen zichtbaar zijn wanneer hun achtergrond het onderwerp van gesprek is, maar ook bij andere maatschappelijke thema’s hun expertise kunnen delen. “Verschillende perspectieven zouden volgens haar vanzelfsprekend onderdeel moeten zijn van de media.” voegt ze hieraan toe.
Dat is ook waarom ze het werk van Omroep ZWART belangrijk vindt. De omroep richt zich op verhalen die volgens Yasira ergens anders onderbelicht blijven. Voor haar hoeft diversiteit niet alleen iets te zijn waar een organisatie over praat. Het moet vooral terugkomen in de verhalen die worden gemaakt en de mensen die daarin een stem krijgen.
Waarom herkenning belangrijk blijft
Als je zelf nooit hebt ervaren hoe het is om nauwelijks iemand zoals jij op televisie te zien, is het misschien lastig voor te stellen wat dat betekent. Maar juist daarom is het belangrijk om stil te staan bij wie we dagelijks in de media tegenkomen. Welke vrouwen zien we als presentatrice, deskundige of rolmodel? En welke verhalen horen we daardoor wel of juist niet?
Voor Yasira begint het bij de generatie die nu opgroeit. “Ik vind het belangrijk dat jonge meiden voorbeelden hebben in wie ze zichzelf kunnen herkennen. Dat betekent niet dat iedereen op televisie op elkaar moet lijken, maar juist dat er ruimte is voor verschillende vrouwen, achtergronden en ervaringen.”
Er zijn stappen gezet, maar zolang bepaalde stemmen minder vaak worden gehoord of bepaalde perspectieven buiten beeld blijven, is representatie nog niet vanzelfsprekend. Want het gaat niet alleen om jezelf terugzien op televisie, maar ook om het gevoel dat jouw verhaal ertoe doet!
Lees ook: Het vrouwenbrein ontrafeld: dít is wat de wetenschap nu pas over ons ontdekt
